Google'da Daha Etkili Arama Nasıl Yapılır
Bir şeyi ararken karşınıza çıkan ilk sayfa işinizi görmüyorsa suç genelde Google'da değil, sorgunun kendisinde olur. Arama motoru yazdığınız kelimelere bakar; siz aslında ne demek istediğinizi tahmin etmeye çalışır. Peki bu tahmini ortadan kaldırıp "tam olarak şunu istiyorum" diyebilir misiniz? Evet. Bunun yolu arama operatörleri ve filtreler.
Bu yazıda hiçbir program kurmadan, sadece arama çubuğuna yazacağınız birkaç işaretle sonuçları nasıl daraltacağınızı adım adım göreceksiniz. Yeni başlıyorsanız endişelenmeyin: hepsi ezberlenecek kadar az sayıda.
Arama Operatörleri: Google'a Ne İstediğinizi Tam Söylemek
Operatör dediğimiz şey, sorgunuza eklediğiniz küçük bir işaret ya da kısa bir komut. Google bunları normal kelime gibi aramaz, "kural" olarak okur. En çok işinize yarayacak olanlarla başlayalım.
Tırnak işareti ve eksi işareti ne yapar?
Çift tırnak, "bu kelimeler tam bu sırayla geçsin" demektir. windows pencere kısayolu yazdığınızda Google kelimeleri ayrı ayrı da değerlendirir, eş anlamlılarını ekler. "windows pencere kısayolu" yazdığınızda ise yalnızca o ifadenin birebir geçtiği sayfaları görürsünüz. Bir hata mesajını, bir şarkı sözünü ya da bir cümleyi ararken en hızlı çözüm budur.
Eksi işareti ise istemediğinizi dışlar. Diyelim ki bataryayı uzun ömürlü kullanmanın yollarını arıyorsunuz ama karşınıza sürekli telefon satış sayfaları çıkıyor. batarya ömrü ipuçları -satılık -fiyat yazdığınızda bu kelimeleri içeren sonuçlar listeden çıkar. Eksi işaretinden sonra boşluk bırakmayın; kelimeye yapışık olmalı.
site:, filetype: ve inurl: nerede işe yarar?
Bu üçü aramayı belirli bir yere sabitler:
| Operatör | Örnek | Ne yapar |
|---|---|---|
| site: | site:dosyasozlugu.live şifre | Aramayı tek bir sitenin içiyle sınırlar |
| filetype: | bütçe tablosu filetype:pdf | Yalnızca belirtilen dosya türünü getirir |
| inurl: | inurl:rehber wifi | Adres satırında o kelimeyi taşıyan sayfaları bulur |
| intitle: | intitle:yedekleme otomatik | Sayfa başlığında o kelime geçenleri getirir |
| * | "nasıl * hızlandırılır" | Boşluğu herhangi bir kelimeyle doldurur |
site: özellikle arama kutusu olmayan ya da kötü çalışan sitelerde hayat kurtarır. Bir sitede daha önce okuduğunuz yazıyı bulamıyorsanız, sitenin adresini yazıp yanına hatırladığınız iki kelimeyi ekleyin. filetype: ise ders notu, kılavuz, form gibi belge arayanların ilk tercihi olmalı.
Operatörleri birleştirebilir miyim?
Evet, hepsi aynı sorguda yan yana durabilir. Örneğin site:edu.tr "veri yedekleme" filetype:pdf -sunum tek satırda dört kural içerir. Yalnız şu noktaya dikkat: ne kadar çok kural koyarsanız sonuç sayısı o kadar düşer. Hiç sonuç gelmiyorsa panik yapmadan en son eklediğiniz kuralı silin ve tekrar deneyin. Aramayı daraltmak kademeli bir iş; tek hamlede en dar sorguyu yazmaya çalışmak genelde boş liste getirir.
Bir de "VEYA" mantığı var: iki alternatiften biri yeterliyse OR yazın (büyük harfle). "resim boyutu küçültme" OR "görsel sıkıştırma" gibi. Aynı konunun iki farklı adlandırması varken çok işe yarar.
Filtreler ve Gelişmiş Arama Ekranı
Operatörleri yazmak istemiyorsanız, Google'ın hazır arayüzleri aynı işi tıklamayla yapar. Buna genellikle google ileri arama denir ve sonuç sayfasının üstündeki "Araçlar" bağlantısıyla ya da ayarlar menüsündeki gelişmiş arama formuyla açılır.
Tarih filtresi neden bu kadar önemli?
Teknolojiyle ilgili aramalarda en sık yapılan hata eski bilgiye güvenmek. Beş yıl önce yazılmış bir ayar rehberindeki menü adları bugün mevcut olmayabilir. Sonuç sayfasında "Araçlar" bölümünü açıp zaman aralığını son yıl ya da son ay olarak sınırlarsanız, güncellenmiş içerikler öne çıkar. Özellikle işletim sistemi ayarları, tarayıcı menüleri ve güvenlik konularında bu filtreyi alışkanlık haline getirin.
Gelişmiş arama formunda hangi alanlar var?
Form aslında operatörlerin Türkçe karşılığıdır. "Bu tam kelime veya ifade" alanı çift tırnak demektir, "bunların hiçbiri" alanı eksi işareti demektir. Ek olarak dil, bölge, son güncelleme zamanı ve dosya türü seçebilirsiniz. Operatörleri henüz ezberlemediyseniz formu kullanın; sonuçlar geldiğinde arama çubuğuna bakın, Google sizin için operatörlü halini yazmış olur. Öğrenmenin en pratik yolu bu.
Sekmeler ve ek filtreler nasıl kullanılır?
Sonuç sayfasındaki Görseller, Videolar, Haberler ve Alışveriş sek