Bilgisayarınızı Hızlı Hale Getirme Yolları

Bilgisayarınız açılışta sizi bekletiyor, tek bir klasörü açmak birkaç saniye sürüyor, tarayıcıda üç sekme açtığınızda fan uçağa dönüşüyor... Tanıdık geldi mi? İyi haber şu: bu tablonun büyük bölümü para harcamadan düzelir. Aşağıda, konuya yeni başlayan birinin kafasında dönen soruları sırayla ele alıyoruz ve bilgisayar hızlanması için gerçekten işe yarayan adımları konuşuyoruz.

Bilgisayarım neden yavaşladı?

Önce sebebi anlamak gerekiyor, çünkü yanlış yerde arama yapmak saatler yiyor. "Eskidi, atalım" demek çoğu zaman gereksiz bir karar.

Yavaşlık bilgisayarda mı, internette mi?

Bu, en çok karıştırılan konu. Sayfaların açılması gecikiyorsa, videolar takılıyorsa sorun bilgisayarınızda olmayabilir. Basit bir test: internet gerektirmeyen bir işlem yapın — bir klasörü açın, bir metin dosyası oluşturun, hesap makinesini çalıştırın. Bunlar akıcıysa bilgisayar sağlıklı, bağlantı tarafına bakmak gerekiyor. Kablosuz ağın gücünü artırmaya yönelik yöntemler ayrı bir konu ve genellikle modem konumu, kanal seçimi gibi ayarlarla çözülüyor.

Arka planda ne kadar program çalışıyor?

Kurduğunuz programların çoğu izin istemeden kendini "bilgisayar açılınca başla" listesine ekler. Bulut depolama istemcileri, oyun platformları, mesajlaşma uygulamaları, yazıcı yardımcıları... Her biri ayrı ayrı masum görünür, on tanesi bir arada belleğin yarısını yer.

Windows'ta Ctrl+Shift+Esc ile Görev Yöneticisi'ni, Mac'te Etkinlik Monitörü'nü açın. CPU ve Bellek sütunlarına göre sıralayın. Listenin tepesinde tanımadığınız veya kullanmadığınız bir şey varsa, ana şüpheli o.

Diskiniz ne kadar dolu?

Sistem diski tamamen dolmaya yaklaştığında işletim sistemi geçici dosya yazacak yer bulamaz ve her şey ağırlaşır. Kabaca %15-20 boş alan bırakmak iyi bir alışkanlık. Bir de disk türü meselesi var:

Bilgisayarınız beş yaşından büyükse ve hâlâ mekanik disk kullanıyorsa, hissettiğiniz yavaşlığın büyük kısmı buradan geliyor olabilir.

Peki ne yapacağım? Kolaydan zora sıralı plan

Aşağıdaki adımları sırayla uygulayın. Her adımdan sonra bilgisayarı yeniden başlatıp farkı gözlemleyin; böylece hangi değişikliğin işe yaradığını anlarsınız.

Başlangıç listesini temizlemek yeterli olur mu?

Çoğu durumda evet, en büyük kazanç buradan gelir. Windows'ta Görev Yöneticisi içindeki "Başlangıç uygulamaları" sekmesine girin, Mac'te Sistem Ayarları içindeki oturum açma öğelerine bakın. Şu soruyu sorun: "Bu programı bilgisayarı her açtığımda kullanıyor muyum?" Cevap hayırsa devre dışı bırakın. Devre dışı bırakmak programı silmez; ihtiyaç duyduğunuzda elle açarsınız.

Ardından tarayıcıya geçin. Yıllar içinde biriken eklentiler, açık kalan onlarca sekme ve şişmiş önbellek tarayıcıyı bilgisayarın en obur programı yapar. Kullanmadığınız eklentileri kaldırın; geçmiş ve çerezleri temizlemek de sayfa yükleme sorunlarını gidermeye yardımcı olur.

Disk boşaltmanın doğru yolu ne?

Rastgele dosya silmek yerine sırayla ilerleyin:

1. Programlar: Kurulu uygulamalar listesini açın, tanımadığınız veya bir kez deneyip bıraktığınız her şeyi kaldırın.
2. İndirilenler klasörü: Genellikle unutulmuş kurulum dosyalarıyla dolu bir depodur. Boyuta göre sıralayıp bakın.
3. Geçici dosyalar: Windows'ta Disk Temizleme ya da Ayarlar içindeki Depolama bölümü bu işi güvenli şekilde yapar.
4. Büyük medya: Videolar ve fotoğraflar alanın çoğunu yer. Sık paylaştığınız görselleri küçültmek hem yerden hem yükleme süresinden kazandırır.

Silmeye başlamadan önce önemli dosyalarınızın bir kopyası dışarıda olsun. Otomatik yedekleme kurmak, "yanlışlıkla sildim" paniğini tamamen ortadan kaldırır.

Güncelleme ve donanım: hangisi öncelikli?

Önce güncelleme, çünkü bedava. İşletim sistemi ve sürücü güncellemeleri sadece güvenlik yaması getirmez; performans düzeltmeleri de içerir. Güncelleme bildirimlerini sürekli erteleyip kapatmak yerine, bunları uygun bir saate planlamak daha rahat bir düzen kurar.

Bunları yaptıktan sonra hâlâ yavaşlık varsa donanım sırası gelir. Öncelik listesi genelde şöyledir:

• SSD'ye geçiş: Tek başına en büyük fark yaratan yükseltme. Eski bir bilgisayarı yeni gibi hissettirir.
• RAM artırımı: Aynı anda çok sekme ve çok program açıyorsanız anlamlı. 8 GB altındaysanız düşünmeye değer.
• Fi