Tarayıcı Eklentilerinin Hız Düşüşüne Etkisi

İnternet bağlantınız dün gibi çalışıyor, hız testi de fena sonuç vermiyor ama sayfalar bir türlü açılmıyor. Böyle bir durumda ilk şüphelenilen genelde modem ya da internet sağlayıcısı olur. Oysa suçlu çoğu zaman tarayıcınızın içinde, göz önünde duruyor: yıllar içinde biriktirdiğiniz eklentiler.

Aşağıda, kafanızda muhtemelen dolaşan soruları sırayla ele alıyoruz: Eklentiler gerçekten yavaşlatır mı, yavaşlatıyorsa bunu nasıl ölçersiniz, hangisini silmek güvenlidir?

Eklentiler İnternet Hızını Gerçekten Etkiler mi?

Kısa cevap: bağlantı hızınızı değil, sayfanın size ulaşma hızını etkiler. Bu ayrım önemli, çünkü çözümün nerede aranacağını belirliyor.

Bağlantı hızı ile sayfa açılma hızı aynı şey mi?

Değil. Bağlantı hızı, verinin modeminize ne kadar çabuk aktığıdır. Sayfa açılma hızı ise o veri geldikten sonra tarayıcının onu ekrana çizme süresidir. Bir eklenti indirme hızınızı düşürmez; ancak gelen her sayfayı kendi kodundan geçirdiği için ekranda görünmesini geciktirir. Sonuç sizin için aynı: bekliyorsunuz.

Bu yüzden hız testi uygulamalarında yüksek değerler görüp de "internetim iyi, o zaman sorun ne?" diye şaşırabilirsiniz. Test aracı bağlantıyı ölçer, tarayıcınızın yükünü ölçmez.

Bir eklenti tam olarak ne yapar da yavaşlatır?

Eklentiler genellikle şu işlerden birini yapar ve her biri kendi maliyetini getirir:

• Sayfa içeriğini okur ve değiştirir: Reklam engelleyiciler, çeviri araçları, karanlık tema eklentileri bu gruptadır. Sayfa yüklenmeden araya girip inceleme yapar.
• Arka planda sürekli çalışır: Fiyat takip, bildirim, senkronizasyon eklentileri siz o sekmede olmasanız da bellekte durur.
• Kendi sunucusuna istek atar: Bazı eklentiler her açtığınız adresi kontrol için dışarıya sorar. Bu, her sayfa için fazladan bir bekleme demektir.

Bir eklenti bunlardan yalnızca birini yapıyorsa fark hissedilmez. Sorun, aynı işi yapan üç eklentinin yan yana durmasında. İki reklam engelleyici birbirinin işini tekrarlar, üstelik çakışabilir de.

Kaç eklenti fazla sayılır?

Sayı değil, ağırlık belirleyici. Beş hafif eklenti, tek bir ağır eklentiden daha az yük getirebilir. Yine de pratik bir ölçüt isterseniz: son bir ayda hiç kullanmadığınız her eklenti fazladır. Çoğu kullanıcının eklenti listesinde bir kez merak ettiği, bir daha dönüp bakmadığı üç dört madde bulunur.

Suçluyu Nasıl Bulup Nasıl Temizlersiniz?

Tahminle silmek yerine ölçerek karar vermek hem daha hızlı hem daha az can sıkıcı. İşte adım adım yöntem.

Eklentilerin ne kadar kaynak yediğini görebilir miyim?

Evet. Chrome, Edge ve benzeri tarayıcılarda Shift + Esc tuşları tarayıcının kendi görev yöneticisini açar. Burada sekmelerin yanında eklentiler de ayrı satırlar olarak listelenir; bellek ve işlemci kullanımlarını görürsünüz. Firefox'ta adres çubuğuna about:processes yazmak benzer bir tablo verir.

Ne arayacaksınız? Hiçbir şey yapmadığınız halde işlemci kullanımı sıfırdan yukarı çıkan, ya da yüzlerce megabayt bellek tutan satırlar. Bu satırların adını not alın.

Hangi eklentinin sorumlu olduğunu nasıl kesinleştiririm?

En güvenilir yol ikiye bölme yöntemidir:

1. Tarayıcının gizli/özel penceresini açın. Varsayılan olarak eklentilerin çoğu burada kapalıdır. Sayfalar belirgin şekilde hızlı açılıyorsa şüpheniz doğrulanmış demektir.
2. Eklenti listenize gidin ve hepsini birden kapatın — silmeyin, sadece devre dışı bırakın.
3. Yavaş açıldığını bildiğiniz bir siteyi deneyin. Fark varsa eklentileri yarı yarıya açın, testi tekrarlayın.
4. Yavaşlığın geri geldiği grubu tekrar ikiye bölün. Üç dört denemede sorumluyu bulursunuz.

Her testte aynı siteyi kullanın ve sayfayı sert yenileyin (Ctrl + Shift + R), yoksa önbellek sizi yanıltır.

Silmeden önce nelere dikkat etmeliyim?

Bazı eklentiler veriyi yalnızca kendi içinde tutar. Not tutma, sekme kaydetme ya da şifre yönetimi yapan bir eklentiyi kaldırmadan önce içindeki bilgiyi dışa aktarın. Şifre yöneticisi kullanıyorsanız burada özellikle dikkatli olun; güvenli şifre üretme ve saklama alışkanlıkları konusunda sitedeki ayrı rehber işinizi kolaylaştırır.

Karar verirken şu tabloyu ölçüt olarak kullanabilirsiniz:

Temizlikten Sonra

Eklenti listesini seyrelttiğinizde tarayıcı açılışı da hızlanır, bellek kullanımı da düşer. Fark hâlâ yetersizse yavaşlığın başka kaynakları olabilir: şişmiş bir çerez ve geçmiş birikimi, zayıf kablosuz sinyal ya da genel olarak yorulmuş bir sistem. Bu üç başlık için de sitede ayrı ayrı anlatılmış adımlar var; tarayıcı temizliği, WiFi sinyalini güçlendirme ve bilgisayar